Rozliczenie dla celów VAT faktury wystawionej w walucie obcej

Dla celów VAT data wystawienia faktury w niektórych przypadkach może decydować o momencie powstania obowiązku podatkowego w VAT, a także o kursie waluty obcej stosowanym do wyceny transakcji w walucie obcej.

Obowiązek podatkowy w VAT ustalany na zasadach ogólnych

Co do zasady, obowiązek podatkowy w VAT powstaje - zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT - z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi lub otrzymania zaliczki (przedpłaty itp.). W tym przypadku data wystawienia faktury nie wpływa na moment powstania obowiązku podatkowego w VAT, nawet gdy zostanie ona wystawiona przed dostawą towaru/wykonaniem usługi.

Obowiązek podatkowy uzależniony od daty wystawienia faktury

W przypadku niektórych usług moment powstania obowiązku podatkowego jest uzależniony od daty wystawienia faktury. Dotyczy to np. usług telekomunikacyjnych, najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze, ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia, stałej obsługi prawnej i biurowej. W tym przypadku to moment wystawienia faktury decyduje o dacie powstania obowiązku podatkowego, jeżeli faktura zostanie wystawiona terminowo, tj. nie później niż z upływem terminu płatności (zob. art. 19a ust. 5 pkt 4 i ust. 7 ustawy o VAT).

Data wystawienia faktury może wyznaczyć moment powstania obowiązku podatkowego w VAT także w przypadku np. usług budowlanych lub budowlano-montażowych, świadczonych na rzecz innego podatnika - jeżeli faktura ta zostanie wystawiona terminowo, czyli nie później niż 30. dnia od wykonania usługi (art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a) ww. ustawy).

Faktura (transakcja) w walucie obcej - wycena dla celów VAT

W sytuacji gdy faktura została wystawiona w walucie obcej, to należy ją przeliczyć na złote. Co przy tym ważne, bez względu na to, w jakiej walucie została wystawiona faktura (krajowej czy obcej), kwotę VAT na tej fakturze wykazuje się w złotych (wyceniając ją według zasad stosowanych do wyceny podstawy opodatkowania). Tak wynika z art. 106e ust. 11 ustawy o VAT.

Dla celów VAT transakcje w walucie obcej mogą być wyceniane przez sprzedawcę na podstawie przepisów ustawy o VAT albo w oparciu o przepisy o podatku dochodowym. Kwestię takiej wyceny reguluje art. 31a ustawy o VAT.

• Wycena według przepisów ustawy o VAT

W przypadku sprzedaży, w której podstawa opodatkowania jest określona w walucie obcej, do jej wyceny - dokonanej na podstawie przepisów ustawy o VAT - stosuje się generalnie średni kurs danej waluty obcej ogłoszony przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego (lub odpowiedni kurs wymiany opublikowany przez Europejski Bank Centralny - EBC).

Jeżeli natomiast podatnik wystawia fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego (a kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone na tej fakturze w walucie obcej), wówczas przeliczenia na złote dokonuje według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury (lub według odpowiedniego kursu EBC).

Data wystawienia faktury w walucie obcej będzie wpływała na kurs waluty obcej przyjęty do wyceny tej faktury (podstawy opodatkowania) także wtedy, gdy o momencie powstania obowiązku podatkowego decyduje data wystawienia faktury (np. w przypadku usług najmu, dzierżawy).

• Wycena według przepisów o podatku dochodowym

Dla celów VAT podstawa opodatkowania (określona w walucie obcej) może być przeliczana na złote zgodnie z zasadami przeliczania przychodu określonego w walucie obcej wynikającymi z przepisów o podatku dochodowym, obowiązującymi tego podatnika na potrzeby rozliczania danej transakcji. Co istotne podatnik, który wybrał takie zasady wyceny, jest obowiązany do ich stosowania przez co najmniej 12 kolejnych miesięcy, licząc od miesiąca, w którym je wybrał (zob. art. 31a ust. 2a-2b ustawy o VAT). O kursie tym piszemy w dalszej części tego artykułu, dotyczącej podatku dochodowego.

Podsumowanie - w formie tabelarycznej