Prawo do urlopu dodatkowego oraz wymiar urlopów po świadczeniu rehabilitacyjnym
W lipcu 2026 r. do pracy wrócił pracownik po zakończeniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, któremu w ubiegłym roku przyznano umiarkowany stopień niepełnosprawności. Czy przysługuje mu urlop dodatkowy z tytułu niepełnosprawności? Jak ustalić wymiar urlopu kodeksowego i ewentualnie dodatkowego w takiej sytuacji?
| Prawo do urlopu dodatkowego uzależnione będzie od tego, czy upłynął już rok od daty wydania orzeczenia przyznającego pracownikowi umiarkowany stopień niepełnosprawności, natomiast oba urlopy będą mu przysługiwać w pełnym rocznym wymiarze. |
Urlop dodatkowy z tytułu niepełnosprawności - w wymiarze 10 dni roboczych - przysługuje pracownikom na podstawie art. 19 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 884 ze zm.), przy czym prawo do niego mają tylko osoby zaliczone do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności. Urlop dodatkowy nie przysługuje jednak w sytuacji, jeśli pracownik uprawniony jest do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli ten ostatni jest krótszy niż 10 dni, pracownik ma prawo do urlopu dodatkowego z tytułu niepełnosprawności.
Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej, prawo do pierwszego urlopu dodatkowego pracownik nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia do jednego z wymaganych stopni niepełnosprawności. Datą zaliczenia do danego stopnia niepełnosprawności jest dzień posiedzenia zespołu orzekającego (data wydania orzeczenia).
Warto zaznaczyć, że pierwszy urlop dodatkowy z tytułu niepełnosprawności zawsze przysługuje w pełnym rocznym wymiarze (ustalonym w proporcji do wymiaru etatu) - nawet, jeśli pracownik nabędzie do niego prawo w ostatnich dniach grudnia danego roku.
Pracownik, o którym mowa w pytaniu, wrócił do pracy po zakończeniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, które z kolei jest przyznawane po wyczerpaniu okresu zasiłkowego. Pobyt na zwolnieniu lekarskim (e-ZLA) oraz pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego nie są wymienione w art. 1552 § 1 K.p., jako okoliczność skutkująca obniżeniem wymiaru urlopu wypoczynkowego, w tym dodatkowego, w razie powrotu pracownika do pracy u dotychczasowego pracodawcy po nieobecności trwającej co najmniej jeden miesiąc. Okres pobytu na e-ZLA i świadczeniu rehabilitacyjnym, należy więc potraktować jak okres przepracowany. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego w pełnym 10-dniowym wymiarze pracownik nabędzie więc po przepracowaniu wymaganego rocznego okresu po dniu zaliczenia do jednego z wymaganych stopni niepełnosprawności. Należy w nim uwzględnić także okresy pobierania świadczeń chorobowych przez wspomnianą osobę (wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego), mimo że w tym czasie nie świadczyła pracy.
Z dniem 1 stycznia br. pracownik nabył też prawo do urlopu wypoczynkowego za 2026 r. w pełnym rocznym wymiarze wynikającym z art. 154 K.p. - odpowiednio 20 lub 26 dni roboczych - w zależności od stażu urlopowego. Znajduje to potwierdzenie m.in. w uchwale Sądu najwyższego z dnia 4 kwietnia 1995 r., sygn. akt: I PZP 10/95:
"(...) Pracownik nabywa prawo do kolejnego urlopu wypoczynkowego z dniem 1 stycznia danego roku, mimo że pozostając w stosunku pracy nie przepracował w tym roku kalendarzowym ani jednego dnia w związku z pobieraniem świadczenia rehabilitacyjnego. (...)"
W pytaniu zabrakło informacji, na jaki okres zostało przyznane świadczenie rehabilitacyjne, ale możliwe, że pracownik ma też prawo do pełnego urlopu kodeksowego za 2025 r. Natomiast prawo do urlopu za 2024 r. i jego wymiar uzależnione będą od tego, czy przed zachorowaniem skorzystał z tego urlopu i ewentualnie ile dni urlopowych wykorzystał.
| Przykład
Dnia 20 lipca 2026 r. do pracy wrócił pracownik legitymujący się 15-letnim stażem urlopowym, przebywający od 24 stycznia 2025 r. najpierw na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim, a następnie na 12-miesięcznym świadczeniu rehabilitacyjnym. Przed zachorowaniem osoba ta nie miała zaległości urlopowych z lat poprzednich oraz nie korzystała z urlopu bieżącego, tj. za 2025 r. W dniu 11 września 2025 r. pracownik został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego z tytułu niepełnosprawności - w pełnym 10-dniowym wymiarze - nabędzie z dniem 12 września br. Po powrocie do pracy urlop kodeksowy będzie z kolei przysługiwał w pełnym 26-dniowym wymiarze zarówno za rok bieżący, jak i za 2025 r. Łącznie pracownik będzie miał więc prawo do 52 dni urlopu wypoczynkowego, a 12 września br. dojdzie do tego 10 dni urlopu dodatkowego. |




