Naliczanie składek na FP i FS w razie pracy na etacie i prowadzenia własnej firmy

Zatrudniliśmy na podstawie umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy osobę, która prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Jako przedsiębiorca opłaca ona za siebie składki na ubezpieczenia społeczne na ogólnych zasadach (nie korzysta z żadnych ulg w ich opłacaniu). Czy w związku z tym, że osoba ta, zgodnie z angażem, uzyskuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie niższej od minimalnej płacy, powinniśmy opłacać za nią składki na FP i FS?

TAK, o ile pracownik nie ukończył określonego wieku.

Do grona osób, za które opłaca się składki na FP i FS, należą m.in. pracownicy oraz inne osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, np. przedsiębiorcy.

W sytuacji gdy pracownik wykonuje pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymuje ze stosunku pracy niską pensję (np. w minimalnej wysokości zmniejszonej proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy), to o obowiązku opłacania za taką osobę składek na FP i FS z innego tytułu do ubezpieczeń, np. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej decyduje:

• podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z danego tytułu oraz
• wysokość łącznego przychodu, od którego dana osoba ma naliczane do ZUS obowiązkowe składki emerytalno-rentowe.

Z art. 259 ust. 2 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620 ze zm.) wynika bowiem, że w przypadku gdy kwoty stanowiące podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe (bez stosowania rocznego limitu tej podstawy) pochodzą z różnych źródeł, to składki na FP (tym samym również na FS) opłaca się, gdy łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru tych składek wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie. W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4.806 zł.

Podczas ustalania obowiązku opłacania składek na FP i FS powinny więc być brane pod uwagę wszystkie tytuły, z których składki emerytalno-rentowe dana osoba ma naliczane obligatoryjnie. W omawianym przypadku pracownik uzyskuje z umowy o pracę wynagrodzenie miesięczne stanowiące podstawę wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne w kwocie niższej niż minimalna płaca. Dlatego podlega on obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalno-rentowym (społecznym) nie tylko ze stosunku pracy, ale również jako przedsiębiorca - z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Podczas ustalania obowiązku opłacania składek na FP i FS należy w takiej sytuacji zsumować podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych z obu tytułów (przykład).

Składek na FP i FS nie opłaca się za osoby, które ukończyły 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn.