Kontrakt menedżerski bez dofinansowania z PFRON
Pracodawca, który zatrudnia osobę niepełnosprawną wyłącznie na podstawie kontraktu menedżerskiego, nie może otrzymać miesięcznego dofinansowania do jej wynagrodzenia wypłaconego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Tak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2026 r., sygn. akt I GSK 1298/25.
Sprawa dotyczyła spółki, która zatrudniła pracownika z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności w oparciu o kontrakt menedżerski i pobierała z PFRON miesięczne dofinansowanie do jego wynagrodzenia. Ponadto okazało się, że osoba ta nie została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i nie odprowadzono za nią składek ZUS za okresy, kiedy wypłacono środki finansowe w postaci dofinansowania. Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję w przedmiocie zwrotu wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń tego pracownika niepełnosprawnego. Spółka wniosła skargę do Sądu, wskazując m.in., że pracownik wystąpił o rozwiązanie kontraktu menedżerskiego, wobec czego można uznać, że świadczył pracę w oparciu o umowę o pracę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 1720/24, oddalił skargę, uznając brak podstaw do przyznania dofinansowania i brak naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Spółka wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając go w całości.
NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są niezasadne. Odwołał się do przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z art. 26a ust. 1 tej ustawy wynika, że pracodawcy zatrudniającemu niepełnosprawnego pracownika przysługuje ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia tego pracownika, o ile został on ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych. Dalej art. 26a ust. 1a2 tej ustawy stanowi, że kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a ustawy, opłaconych z uchybieniem terminu, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc.
Pracownikiem, na którego przysługuje dofinansowanie, jest osoba zatrudniona zgodnie z przepisami prawa pracy. Na mocy art. 2 Kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Dofinansowanie nie przysługuje na osoby, z którymi zawarto umowy cywilnoprawne (o dzieło, umowa zlecenia). Kontrakt menedżerski jest, co do zasady, umową cywilnoprawną, nawet jeżeli w praktyce menedżer wykonuje pracę podobną do pracy na etacie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że nie przedstawiono wiarygodnych dowodów na zatrudnienie osoby niepełnosprawnej na podstawie umowy o pracę ani na opłacenie składek ZUS. Za taki dowód nie można bowiem uznać pisma, z którego wynika, że osoba ta wystąpiła do spółki o rozwiązanie kontraktu menedżerskiego. Wniosek tego rodzaju w żaden sposób nie stanowi podstawy do uznania, że doszło do nawiązania stosunku pracy w oparciu o umowę o pracę. Jeśli chodzi o kwestię nieopłacenia składek przez spółkę, to zostało to jednoznacznie rozstrzygnięte na podstawie dokumentacji z ZUS.
