Rozliczenie nakładów na rzecz wspólną
Przysługuje mi udział wynoszący 5/8 części w prawie własności nieruchomości mieszkaniowej. Pozostałe udziały przysługują mojemu rodzeństwu. Własność nabyliśmy kilkanaście lat temu w drodze spadkobrania po naszych rodzicach. Od momentu stwierdzenia nabycia spadku ponoszę wszystkie stałe koszty związane z utrzymaniem nieruchomości, w tym podatek od nieruchomości oraz stałe koszty podłączonych mediów. Czy mogę żądać od mojego rodzeństwa zwrotu odpowiedniej części uregulowanych przeze mnie należności? Jeżeli tak, to czy przysługują mi odsetki?
Współwłaściciel rzeczy, który poniesie ciężary związane z rzeczą wspólną w części przekraczającej jego udział we współwłasności, ma prawo domagać się od pozostałych współwłaścicieli stosownej partycypacji w tych kosztach.
W myśl art. 207 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 795), pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów. W takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Współwłaścicielowi, który poniósł koszty związane z utrzymaniem rzeczy wspólnej, przysługuje wobec pozostałych współwłaścicieli roszczenie o zapłatę.
Współwłasność między spadkobiercami nie powstaje z chwilą wydania czy uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku bądź sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia. Spadkobiercy nabywają spadek z chwilą otwarcia spadku, a więc z chwilą śmierci spadkodawcy. Z tym też momentem spadkobiercy stają się współwłaścicielami składników majątku pozostawionego przez spadkodawcę i są zobligowani do ponoszenia związanych z nimi wydatków oraz ciężarów. Jeżeli jeden ze współwłaścicieli poniesie taki wydatek lub ciężar samodzielnie w całości, to po stronie pozostałych współwłaścicieli powstaje zobowiązanie do zwrotu na jego rzecz odpowiedniej części poniesionego kosztu. Jest to zobowiązanie bezterminowe, a więc powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do jego wykonania. Dopiero po wezwaniu współwłaścicieli do zapłaty roszczenie staje się wymagalne i od tego momentu możliwe jest naliczenie odsetek ustawowych za opóźnienie.
Roszczenie o zwrot nakładów i ciężarów związanych z rzeczą wspólną podlega przedawnieniu z upływem 6 lat. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli jednak wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego (w omawianym przypadku - wezwania do zapłaty), bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie (a więc zasadniczo od razu po poniesieniu nakładu lub ciężaru).
