Zbieg prawa do ulg na powrót i dla młodych
Zatrudniamy pracownika, który jest uprawniony do ulgi na powrót oraz spełnia warunki do korzystania z ulgi dla młodych (26 rok życia ukończy 5 września 2026 r.). Czy w 2026 r. może najpierw skorzystać z ulgi dla młodych, a później - z ulgi na powrót? Jeśli tak, to czy wówczas nie utraci możliwości stosowania tej ostatniej ulgi przez cztery lata?
W tym przypadku podatnik może zdecydować, że najpierw skorzysta z ulgi dla młodych. Nie straci przez to prawa do ulgi na powrót, którą będzie mógł stosować do przychodów z pracy osiąganych po ukończeniu 26 roku życia (w ramach łącznego limitu dla obu ulg wynoszącego 85.528 zł). Jednak ograniczeniu będzie podległ okres faktycznego korzystania z tej ulgi.
Podstawę prawną ulgi na powrót stanowi art. 21 ust. 1 pkt 152 updof, natomiast ulgi dla młodych podatników - art. 21 ust. 1 pkt 148 updof. Są one oparte na podobnym mechanizmie. Ich istotą jest zwolnienie od podatku przychodów osiąganych odpowiednio z tytułów wymienionych w tych przepisach, przez podatników spełniających określone ustawowo warunki. Wymagania sformułowane dla adresatów każdej z ulg są zróżnicowane, ale w okolicznościach konkretnej sprawy może być tak, że podatnik będzie uprawniony do stosowania obu zwolnień.
Trzeba podkreślić, że ulga na powrót przysługuje generalnie podatnikom, którzy przenieśli miejsce zamieszkania z zagranicy na terytorium Polski i w związku z tym w Polsce są objęci nieograniczonym obowiązkiem podatkowym. Z kolei ulga dla młodych podatników dotyczy osób, które nie ukończyły 26 roku życia. Gdy podatnik spełnia przesłanki podmiotowe uprawniające do obu tych ulg, może skorzystać ze zwolnienia od podatku w odniesieniu do przychodów z różnych tytułów. Zakresy przedmiotowe omawianych zwolnień pokrywają się bowiem tylko częściowo, np. ulga dla młodych dotyczy przychodów ze staży czy praktyk absolwenckich, podczas gdy ulga na powrót obejmuje przychody z działalności gospodarczej (z wyjątkiem opodatkowanej kartą podatkową). W sytuacji natomiast, gdy podatnik jest uprawniony do obu ulg i osiąga przychody, które są objęte zakresem każdej z nich (np. przychody ze stosunku pracy i pokrewnych), to od niego zależy, z której ulgi faktycznie skorzysta.
Należy jednak mieć na uwadze, że suma przychodów zwolnionych od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152-154 updof nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty 85.258 zł (art. 21 ust. 1 pkt 44 updof).
Z okoliczności przedstawionych w pytaniu wynika, że zatrudniony w zakładzie pracy pracownik spełnia podmiotowe i przedmiotowe przesłanki korzystania z ulgi dla młodych oraz z ulgi na powrót. W ramach pierwszej z ulg zwolnieniem podatkowym objęte zostaną przychody ze stosunku pracy za 2026 r. otrzymane do dnia ukończenia 26 roku życia (oczywiście w ramach limitu 85.528 zł). Wybór tego zwolnienia nie pozbawia podatnika prawa do ulgi na powrót. W jej ramach (i łącznego limitu dla obu ulg wynoszącego 85.528 zł) zwolnieniem podatkowym będą mogły być objęte przychody ze stosunku pracy za 2026 r. otrzymane po ukończeniu 26 roku życia.
| Przykład
Założenia:
Przypadek I - suma przychodów otrzymanych przez podatnika za miesiące od stycznia do 5 września 2026 r., objętych ulgą dla młodych podatników, wyniesie 64.640 zł. Tym samym w ramach ulgi na powrót wolne od podatku będą przychody do wysokości nieprzekraczającej kwoty 20.888 zł (85.528 zł - 64.640 zł). Zwolnieniem tym objęte zostaną przychody, które podatnik otrzyma od 6 września do końca grudnia 2026 r. Przypadek II - suma przychodów otrzymanych przez podatnika za miesiące od stycznia do 5 września 2026 r. wyniesie 128.000 zł, w tym ulgą dla młodych objęty zostanie przychód w wysokości 85.528 zł, a nadwyżka ponad tę kwotę będzie podlegała opodatkowaniu. Ze względu na przekroczenie limitu 85.528 zł płatnik nie będzie stosował w 2026 r. ulgi na powrót. |
Trzeba zwrócić uwagę, że ulga na powrót jest objęta limitem czasowym. Można ją stosować tylko przez okres czterech kolejno po sobie następujących lat podatkowych. Prawem podatnika jest natomiast ustalenie roku rozpoczęcia jej stosowania, co może nastąpić od początku roku, w którym przeniósł miejsce zamieszkania do Polski, albo od początku roku następnego. Okres, w którym prawo do tej ulgi przysługuje, nie podlega przedłużeniu w żadnych okolicznościach, w tym z uwagi na korzystanie w poszczególnych latach tego czteroletniego okresu z innego zwolnienia (tu: z ulgi dla młodych).
Zatem jeżeli w opisanym przypadku pracownik przeniósł miejsce zamieszkania do Polski w 2025 r., to może rozpocząć stosowanie ulgi na powrót najpóźniej od 2026 r. (tu: w odniesieniu do przychodów osiąganych po 5 września 2026 r.) i kontynuować ją w latach 2027-2029. Ewentualne wykorzystanie w 2026 r. limitu zwolnienia w związku z zastosowaniem ulgi dla młodych, nie da podatnikowi prawa do wydłużenia okresu korzystania z ulgi na powrót.
