Procedura marży - podstawa opodatkowania i zasady odliczania VAT

Procedura VAT marża ma zastosowanie bez względu na to, kto nabywa usługę turystyki, w przypadku gdy podatnik:

• działa na rzecz nabywcy usługi we własnym imieniu i na własny rachunek,
• przy świadczeniu usługi nabywa towary/usługi od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty.

Podstawą opodatkowania przy wykonywaniu usług turystyki jest, co do zasady, kwota marży pomniejszona o kwotę należnego podatku. Przez marżę rozumie się różnicę między kwotą, którą ma zapłacić nabywca usługi, a faktycznymi kosztami poniesionymi przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. Przez usługi dla bezpośredniej korzyści turysty rozumie się usługi stanowiące składnik świadczonej usługi turystyki, a w szczególności transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie.

Natomiast w przypadku, gdy przy świadczeniu usługi turystyki, oprócz usług nabywanych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty, podatnik wykonuje we własnym zakresie część świadczeń w ramach tej usługi, zwanych "usługami własnymi", odrębnie ustala się podstawę opodatkowania dla usług własnych i odrębnie w odniesieniu do usług nabytych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty. W celu określenia podstawy opodatkowania dla usług własnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 29a ustawy o VAT, czyli ogólne zasady ustalenia podstawy opodatkowania VAT (podstawą opodatkowania jest zatem - co do zasady - wszystko, co stanowi zapłatę, którą usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od usługobiorcy).

» Usługi nabyte dla bezpośredniej korzyści turysty

Ustalając marżę należy określić wartość usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 24 lipca 2026 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.314.2026.1.LM wyjaśnił, że użycie w art. 119 ust. 2 ustawy słowa "w szczególności" oznacza, że jest to katalog otwarty. Jak czytamy: "(...) do towarów i usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty można zaliczyć jedynie takie towary i usługi, które podatnik nabywa od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty i nie stanowią one jednocześnie »środków« do wyświadczenia usługi własnej podatnika, która następnie staje się elementem kompleksowej usługi turystycznej. Natomiast wszelkie towary i usługi nabywane przez podatnika dla wyświadczenia usługi własnej, stanowiącej następnie element usługi turystyki, należy uznać za wydatki dotyczące usług własnych. (...)

Ponieważ ustawa o podatku od towarów i usług nie określa jednoznacznie jakiego rodzaju usługi są usługami nabywanymi dla bezpośredniej korzyści, to na podstawie przepisu art. 119 ust. 2 ustawy należy przyjąć, że nabycie tych usług i towarów, które zaspokajają potrzeby i oczekiwania turysty w trakcie korzystania z usługi turystyki (...)".

» Prawo do odliczenia VAT

W myśl zasady wyrażonej w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Od tej zasady są jednak pewne wyjątki, a jeden z nich dotyczy usług nabywanych dla bezpośredniej korzyści turysty. Zgodnie z art. 119 ust. 4 ustawy o VAT podatnikom stosującym szczególną procedurę opodatkowania usług turystyki nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego od towarów i usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty.

Jednocześnie podatnikom świadczącym usługi turystyki przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z kosztami innymi niż nabywanymi dla bezpośredniej korzyści turysty. A to oznacza, że podatnik może odliczyć podatek naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych np. z ogólnym prowadzeniem i utrzymaniem firmy. Chodzi tu np. o podatek naliczony z tytułu najmu lokalu, związany z wydatkami na utrzymanie biura, czy zakupem środków trwałych. Odliczenie podatku naliczonego na zasadach ogólnych stosuje się również do wydatków poniesionych przy usługach własnych wchodzących w skład usługi turystyki. Podatnikowi, który w ramach świadczonych usług turystycznych, we własnym zakresie świadczy usługi transportowe, które podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z poniesionymi wydatkami niezbędnymi do wykonania tej usługi, takimi jak np. zakup paliwa, naprawa autokarów.