Czytelnicy pytają

1. Magazynowanie towarów dla zagranicznego kontrahenta - miejsce rozliczenia podatku VAT

Wynajmujemy kontrahentowi z Indii magazyn, w którym składowane są towary stanowiące własność jego przedsiębiorstwa. Usługobiorca nie ma jednak prawa wstępu na teren magazynu ani możliwości samodzielnego dysponowania udostępnioną powierzchnią. Obsługą magazynu, w tym wydawaniem przechowywanych towarów, zajmują się nasi pracownicy. W jaki sposób w takiej sytuacji należy określić miejsce opodatkowania świadczonej usługi?

Polska firma świadczy usługę polegającą na przechowywaniu towarów. Ze względu jednak na to, że nabywcą tej usługi jest podatnik posiadający siedzibę działalności gospodarczej w innym państwie, konieczne jest prawidłowe ustalenie miejsca jej opodatkowania.

Co do zasady miejsce świadczenia usług określa się w zależności od miejsca, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności, stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu. Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika miejscem ich świadczenia jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Jeżeli natomiast dana usługa świadczona jest na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba, miejscem świadczenia tej usługi jest właśnie to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, o czym stanowi art. 28b ust. 2 ustawy o VAT.

Przepisy przewidują jednak także określone wyjątki od powyższej zasady ogólnej, w odniesieniu do których miejsce opodatkowania ustalane jest według szczególnych reguł. Jedną z takich kategorii są usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 28e ustawy o VAT.

W analizowanym przypadku wynajem powierzchni magazynowej może na pierwszy rzut oka sugerować, że mamy do czynienia z usługą pozostającą w związku z nieruchomością, którą jest magazyn.

Zgodnie z art. 28e ustawy o VAT miejscem świadczenia usług związanych z nieruchomościami jest miejsce położenia danej nieruchomości. Zasada ta znajduje zastosowanie zarówno w odniesieniu do usług wykonywanych na rzecz podatników, jak również usług świadczonych na rzecz konsumentów końcowych, czyli podmiotów nieposiadających statusu podatnika.

Do usług, dla których zastosowanie znajduje szczególna reguła wynikająca z art. 28e ustawy o VAT, zalicza się m.in. usługi świadczone przez rzeczoznawców oraz pośredników w obrocie nieruchomościami, usługi zakwaterowania w hotelach lub innych obiektach pełniących podobną funkcję, takich jak ośrodki wypoczynkowe czy miejsca przeznaczone do korzystania jako kempingi, a także usługi dotyczące użytkowania i używania nieruchomości. Regulacją tą objęte są również usługi związane z przygotowaniem i koordynowaniem prac budowlanych, w tym w szczególności usługi architektów oraz usługi nadzoru budowlanego.

Przepisy nie wskazują jednak wprost, jaki charakter powinien mieć ten związek, ani nie zawierają definicji pojęcia nieruchomości.

W tym zakresie warto odwołać się do art. 31a ust. 1 rozporządzenia nr 282/2011, zgodnie z którym usługi związane z nieruchomościami, o których mowa w art. 47 dyrektywy w sprawie VAT, obejmują wyłącznie takie świadczenia, które pozostają w wystarczająco bezpośrednim związku z określoną nieruchomością. Za usługi posiadające taki bezpośredni związek z nieruchomością uznaje się w szczególności przypadki:

a) gdy usługi wywodzą się z nieruchomości, a sama nieruchomość stanowi element składowy świadczenia oraz jest jego centralnym i niezbędnym elementem;

b) gdy usługi są wykonywane w odniesieniu do nieruchomości i ich celem jest zmiana prawnego lub fizycznego stanu tej nieruchomości.

Usługi opisane przez Czytelnika niewątpliwie odnoszą się do nieruchomości, która jest elementem koniecznym do ich wykonania. Jednocześnie jednak świadczenia te nie prowadzą do zmiany prawnego ani fizycznego stanu tej nieruchomości.

W tym kontekście należy również wskazać na wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 1786/13. Sąd stwierdził w nim, że kompleksowa usługa magazynowania może zostać objęta zakresem zastosowania art. 28e ustawy o VAT, dotyczącego miejsca opodatkowania usług związanych z nieruchomościami, wyłącznie w sytuacji, gdy usługobiorcy przyznano prawo do używania całości lub części wyraźnie określonej nieruchomości.

W konsekwencji miejsce opodatkowania usług polegających na przechowywaniu, czyli magazynowaniu towarów, zależy przede wszystkim od postanowień umowy zawartej pomiędzy stronami oraz od tego, czy usługobiorcy przysługuje prawo do korzystania z nieruchomości, tj. magazynu, w którym towary są składowane. Jeżeli takie prawo zostanie mu przyznane, usługi będą traktowane jako związane z nieruchomością i w rezultacie podlegać będą opodatkowaniu w miejscu położenia magazynu. Jeżeli natomiast nabywca usługi nie posiada prawa do korzystania z magazynu, usługa przechowywania towarów powinna być opodatkowana na zasadach ogólnych określonych w art. 28b ustawy o VAT.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że zagranicznemu usługobiorcy nie przyznano prawa do swobodnego korzystania z nieruchomości, czyli magazynu. Uwzględniając całokształt okoliczności, należy zatem uznać, że świadczona usługa nie mieści się w zakresie zastosowania art. 28e ustawy o VAT. Miejscem jej opodatkowania będzie natomiast miejsce, w którym nabywca posiada siedzibę działalności gospodarczej, a więc poza terytorium Polski.

2. Oznaczanie dostaw w ramach WSTO w JPK_VAT

Prowadzimy sprzedaż maszyn rolniczych i jesteśmy czynnymi podatnikami VAT. Sprzedając maszyny do Niemiec i Francji dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej stosujemy na fakturze 23% stawkę VAT, ponieważ nie przekroczyliśmy limitu 50.000 zł. Czy powinniśmy oznaczać te transakcje w JPK_VAT jako WSTO_EE i zarejestrować się dla potrzeb WSTO?

Elementy JPK_VAT określa rozporządzenie w sprawie JPK_VAT z deklaracją.

W strukturze ewidencji w zakresie podatku należnego/naliczonego dla JPK_V7M/V7K konieczne jest zamieszczenie oznaczeń dotyczących dostaw niektórych towarów i usług oraz procedur, o których mowa w § 10 ust. 3 i 4 ww. rozporządzenia, jak również dowodów sprzedaży/zakupu.

Zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 2a w części ewidencyjnej JPK_VAT w przypadku wystąpienia procedury dotyczącej wewnątrzwspólnotowej sprzedaży na odległość towarów, które w momencie rozpoczęcia ich wysyłki lub transportu znajdują się na terytorium kraju, oraz świadczenia usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych, o których mowa w art. 28k ustawy, na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, posiadających siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju - należy stosować oznaczenie "WSTO_EE".

Oznaczenie WSTO_EE znajdzie zastosowanie do każdej dostawy dokonywanej w ramach WSTO i każdej usługi TBE świadczonej na rzecz nabywcy posiadającego siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu w państwie członkowskim innym niż Polska, opodatkowanych na terytorium kraju (jeśli podatnik nie przekroczył limitu), jak i tych opodatkowanych poza terytorium kraju (w sytuacji, gdy podatnik przekroczył limit lub złożył stosowne zawiadomienie o skorzystaniu z opcji opodatkowania).

Zgodnie z art. 2 pkt 22a ustawy, WSTO jest rodzajem dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych przez dostawcę lub na jego rzecz, w tym wtedy, gdy dostawca uczestniczy pośrednio w transporcie lub wysyłce towarów - z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium państwa członkowskiego zakończenia wysyłki lub transportu towarów do nabywcy, który jest:

a) podatnikiem podatku od towarów i usług lub osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od towarów i usług, którzy nie mają obowiązku rozliczania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 9 ustawy o VAT, lub

b) podatnikiem podatku od wartości dodanej lub osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, którzy nie mają obowiązku rozliczania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów odpowiadającego wewnątrzwspólnotowemu nabyciu towarów, o którym mowa w art. 9 ustawy o VAT, lub

c) każdym innym podmiotem niebędącym podatnikiem

- przy czym dostarczane towary nie są nowymi środkami transportu ani towarami, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT (towarami instalowanymi lub montowanymi z próbnym uruchomieniem lub bez niego).

Zgodnie z art. 5a unijnego rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L nr 77/1 ze zm.), uznaje się, że towary zostały wysłane lub przetransportowane przez dostawcę lub na jego rzecz, w tym gdy dostawca uczestniczy pośrednio w wysyłce lub transporcie towarów, w szczególności w przypadkach gdy:

a) dostawca zleca podwykonanie wysyłki lub transportu towarów osobie trzeciej, która dostarcza towary nabywcy;

b) wysyłka lub transport towarów dokonywane są przez osobę trzecią, ale dostawca ponosi całkowitą lub częściową odpowiedzialność za dostarczenie towarów nabywcy;

c) dostawca wystawia fakturę i pobiera od nabywcy opłaty za transport lub wysyłkę, a następnie przekazuje je osobie trzeciej, która organizuje wysyłkę lub transport towarów;

d) dostawca zachęca nabywcę w dowolny sposób do skorzystania z usług w zakresie dostarczania towarów świadczonych przez osobę trzecią, umożliwia kontakt nabywcy i osoby trzeciej lub przekazuje w inny sposób tej osobie informacje niezbędne do dostarczenia towarów nabywcy.

Towarów nie uważa się jednak za wysłane lub przetransportowane przez dostawcę lub na jego rzecz, w przypadku gdy nabywca transportuje te towary samodzielnie lub z udziałem osoby trzeciej organizuje dostarczanie tych towarów, a dostawca nie bierze udziału bezpośrednio ani pośrednio w organizacji lub pomocy w organizacji wysyłki lub transportu tych towarów.

WSTO jest rodzajem transakcji a nie odrębną procedurą i nie wymaga dokonywania rejestracji na potrzeby dokonywania tego typu dostaw.

Miejsce opodatkowania dostawy WSTO stanowi wyjątek od reguły ogólnej, zgodnie z którą miejscem opodatkowania towarów wysyłanych lub transportowanych jest państwo, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki/transportu. Art. 22 ust. 1 pkt 1a ustawy o VAT wskazuje, że miejscem dostawy towarów w przypadku WSTO jest miejsce, w którym towary znajdują się w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu.

Odstępstwo od reguły dotyczącej miejsca opodatkowania WSTO zostało uregulowane w art. 22a ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie z tym przepisem opodatkowanie WSTO nie ma zastosowania w przypadku gdy:

1) dostawca posiada siedzibę działalności gospodarczej, a w razie braku takiej siedziby - stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu, tylko na terytorium jednego państwa członkowskiego;

2) towary są wysyłane lub transportowane do państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub zwykłego miejsca pobytu podatnika;

3) całkowita wartość dostaw towarów dokonywanych w ramach WSTO, jak i usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych (TBE) świadczonych transgranicznie na rzecz konsumentów nie przekroczyła u podatnika w trakcie roku podatkowego ani w poprzednim roku podatkowym kwoty 10.000 euro lub jej równowartości wyrażonej w walucie krajowej państwa członkowskiego (wyrażona w złotych równowartość kwoty w euro wynosi 42.000 zł).

Jeżeli omawiany próg zostanie przekroczony w trakcie roku podatkowego, zasada ogólna opodatkowania w miejscu zakończenia wysyłki lub transportu towarów znajdzie zastosowanie począwszy od dostawy, w związku z którą przekroczono tę kwotę (art. 22a ust. 2 ustawy).

Z treści pytania nie wynika czy próg, o którym mowa w art. 22a ust. 1 ustawy został przekroczony. Czytelnik opodatkowuje transakcje w Polsce, czyli postępuje tak, jakby ustalonego progu 42.000 zł nie przekroczył. Powinien jednak przeanalizować swoje dostawy, ponieważ wspomniany w pytaniu limit 50.000 zł dotyczy WNT a nie WSTO.

3. Sprzedaż towarów na terytorium UE za pośrednictwem platformy e-commerce

Polska firma sprzedaje swoje towary za pośrednictwem irlandzkiej platformy sprzedażowej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, z innych państw UE. Platforma zajmuje się fakturowaniem transakcji dla finalnych nabywców. Czy zatem prawidłowo rozpoznajemy sprzedaż towarów jako dostawę na rzecz platformy ze stawką VAT 0% jako sprzedaż towaru do UE, pomimo ich bezpośredniej wysyłki do finalnego odbiorcy zlokalizowanego w innych państwach UE?

Sprzedaż opisana w pytaniu dokonywana za pośrednictwem zagranicznej platformy e-commerce.

Zgodnie z art. 7a ust. 1 i 2 ustawy przyjmuje się, że podatnik ułatwiający za pomocą interfejsu elektronicznego określone w tym przepisie dostawy towarów, zasadniczo na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT na terytorium UE, dokonywane przez tzw. dostawców bazowych (ang. underlying supplier), samodzielnie:

• otrzymał (nabył) te towary (fikcja prawna w postaci przyjęcia, że ma miejsce dostawa towarów B2B pomiędzy dostawcą bazowym a operatorem interfejsu elektronicznego) oraz
• dokonał dostawy tych towarów (fikcja prawna polegająca na przyjęciu, że dochodzi do dostawy towarów B2C pomiędzy operatorem interfejsu elektronicznego a ostatecznym nabywcą tych towarów, tj. konsumentem, który faktycznie nabywa te towary).

Dla zastosowania regulacji wyrażonej w art. 7a ust. 2 ustawy (WSTO i dostawa krajowa za pośrednictwem platformy), muszą kumulatywnie wystąpić następujące przesłanki dotyczące dostawcy bazowego i dokonywanej przez niego dostawy bazowej:

a) nieposiadanie przez dostawcę bazowego siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium UE (w tym Polski),

b) dokonywanie dostawy bazowej na rzecz podmiotu, co do zasady, niebędącego podatnikiem VAT (w przypadku WSTO nabywcą towarów może być w pewnych przypadkach podmiot posiadający status podatnika VAT),

c) dostawa bazowa ma miejsce na terytorium UE (będące jej przedmiotem towary zostały uprzednio dopuszczone do swobodnego obrotu w UE).

W związku z tym, że Czytelnik będący sprzedawca towarów ma siedzibę na terytorium Polski, nie można zastosować zasady wyrażonej w art. 7a ustawy, dotyczącej uznanego dostawcy, która wskazuje platformę jako podatnika VAT dokonującego dostawy towarów na rzecz ostatecznego (faktycznego) nabywcy tych towarów.

W omawianym przypadku polski sprzedawca powinien rozliczyć dostawę towarów na rzecz ostatecznych klientów z UE oraz ewentualny import usług pośrednictwa od platformy sprzedażowej.

Jeżeli polski przedsiębiorca sprzedaje towary konsumentom z innych państw unijnych, a towar jest wysyłany bezpośrednio z Polski do tego konsumenta, zasadniczo mamy do czynienia ze sprzedażą na odległość towarów (WSTO), a nie ze sprzedażą towaru do irlandzkiej platformy sprzedażowej. Nie ma zatem podstaw do tworzenia sztucznego łańcucha dostaw: polski sprzedawca ? irlandzka platforma ? unijny konsument.

WSTO to dostawa towarów wysyłanych lub transportowanych przez dostawcę (również pośrednio) z jednego państwa UE do innego państwa UE, dokonana na rzecz osoby niebędącej podatnikiem VAT (konsumenta), albo na rzecz podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem, którzy nie mają obowiązku rozliczania WNT. Dostawa towarów obejmuje także przypadki, gdy dostawca pośrednio uczestniczy w transporcie lub wysyłce tych towarów.

W praktyce oznacza to, że trzeba ustalić miejsce opodatkowania WSTO. Istotny jest przy tym unijny próg 10.000 euro, obejmujący łącznie określone, transgraniczne sprzedaże B2C w UE. Do czasu jego przekroczenia, przy spełnieniu ustawowych warunków i braku wyboru opodatkowania w państwie konsumpcji, sprzedaż może być opodatkowana VAT w Polsce (art. 22a ust. 1 i 3 ustawy). Po przekroczeniu progu zasadą jest natomiast opodatkowanie VAT w państwie, w którym kończy się transport towaru, czyli co do zasady w państwie konsumenta (art. 22 ust. 1 pkt 1a ustawy).

Przykładowo, jeżeli polski podatnik wysyła towar z Polski do konsumenta w Niemczech, a sprzedaż podlega już opodatkowaniu w Niemczech, powinien zastosować niemiecką stawkę VAT właściwą dla danego towaru. Podatek ten można jednak rozliczyć za pośrednictwem procedury OSS, bez konieczności rejestrowania się dla VAT w każdym państwie konsumpcji.

Wątpliwości może dodatkowo powodować fakt, że klient otrzymuje dokument wygenerowany przez platformę. Nie przesądza to jednak o tym, kto jest dostawcą towaru dla celów VAT.

Potwierdzenie zakupu lub dokument generowany technicznie przez platformę nie oznacza automatycznie, że sprzedaży dokonała ta platforma. Platforma może w określonych przypadkach występować w charakterze podmiotu zobowiązanego do poboru i rozliczenia podatku albo technicznie wystawiać dokument w imieniu sprzedawcy. Decydujące znaczenie mają rzeczywiste warunki transakcji oraz postanowienia umowy i regulaminu platformy.

Dlatego polski podatnik powinien przede wszystkim przeanalizować, kto zgodnie z warunkami transakcji dokonuje dostawy towaru na rzecz konsumenta. Jeżeli jest nim polska firma, to ona rozpoznaje sprzedaż dla celów VAT, nawet jeśli techniczna obsługa zamówienia, płatności czy dokumentów odbywa się za pośrednictwem platformy.

4. Stosowanie oznaczenia TP

Czynny podatnik VAT dokonuje wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Czy obowiązek stosowania w ewidencji sprzedaży VAT oznaczenia TP odnosi się również do WNT, jeżeli pomiędzy nabywcą a dokonującym dostawy towarów, występują powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy?

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o VAT, przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (WNT) rozumie się nabycie prawa do rozporządzania jak właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia wysyłki lub transportu przez dokonującego dostawy, nabywcę towarów lub na ich rzecz. Przy czym należy zaznaczyć, że z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów mamy do czynienia, gdy:

1) nabywcą towarów jest:

• podatnik polskiego podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, lub podatnik podatku od wartości dodanej (podatnik unijny), a nabywane towary mają służyć działalności gospodarczej podatnika,
• osoba prawna niebędąca podatnikiem - z zastrzeżeniem art. 10,

2) dokonujący dostawy towarów jest podatnikiem podatku VAT lub podatku od wartości dodanej.

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT z tytułu WNT jest osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej oraz osoba fizyczna dokonująca wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Zatem podatnik dokonujący WNT musi z tego tytułu rozliczyć VAT w Polsce (art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT). Oznacza to konieczność ustalenia podatku należnego i wykazania go w JPK_VAT z deklaracją za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy. Przypomnijmy, że zgodnie z art. 20 ust. 5 ustawy o VAT obowiązek podatkowy w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów powstaje z chwilą wystawienia faktury przez podatnika podatku od wartości dodanej, nie później jednak niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia, z zastrzeżeniem art. 20 ust. 8 i 9 ustawy o VAT.

Z kolei oznaczenie TP stosuje się w przypadku istnienia powiązań pomiędzy nabywcą a dostawcą towarów lub usług (w rozumieniu art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT) i dotyczy transakcji ujmowanych w ewidencji sprzedaży, obejmujących co najmniej dane dotyczące podstawy opodatkowania. Oznaczenia TP nie należy jedynie stosować w przypadku dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązania między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą wynikają wyłącznie z powiązania ze Skarbem Państwa lub JST, lub ich związkami oraz do czynności wykazywanych na podstawie dowodów sprzedaży wymienionych w § 10 ust. 5 pkt 1, czyli do dokumentów oznaczonych RO (dokumentu zbiorczego o sprzedaży z kas rejestrujących). Powyższe wynika z § 10 ust. 4a i 4b rozporządzenia w sprawie JPK_VAT z deklaracją.

Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 2 grudnia 2020 r., nr 0112-KDIL1-2.4012.427.2020.1.PM jednoznacznie wskazał, że:

"(...) obowiązek stosowania w ewidencji sprzedaży oznaczenia »TP« (...) odnosi się również do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów oraz importu usług, o ile pomiędzy nabywcą a dokonującym dostawy towarów/usługodawcą, występują powiązania, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy. Oznaczenie »TP« bowiem należy stosować dla każdej transakcji ujmowanej w ewidencji sprzedaży (zawierającej dane pozwalające na rozliczenie podatku należnego), jeżeli pomiędzy podmiotami tej transakcji występują ww. powiązania (oznaczenie to jest więc stosowane również przy nabyciu towarów/usług, dla których nabywca zobowiązany jest rozliczyć podatek należny z tego tytułu) (podkreślenie redakcji) (...)".

5. Zakup karty do telefonu poza granicami kraju

Czy zakup karty SIM na Białorusi należy wykazać w Polsce jako import usług, jeśli nabywcą jest polski czynny podatnik VAT?

Zgodnie z art. 2 pkt 25a ustawy o VAT, przez usługi telekomunikacyjne należy rozumieć usługi dotyczące transmisji, emisji i odbioru sygnałów, tekstów, obrazów i dźwięków lub wszelkiego rodzaju informacji drogą kablową, radiową, optyczną lub za pośrednictwem innych systemów elektromagnetycznych, w tym związane z nimi przeniesienie lub cesję praw do użytkowania środków dla zapewniania takiej transmisji, emisji i odbioru, wraz z zapewnieniem dostępu do ogólnoświatowych sieci informacyjnych, z uwzględnieniem art. 6a rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L nr 77/1 ze zm.). Definicja ta jest zbieżna z definicją usług telekomunikacyjnych zawartą w art. 24 ust. 2 dyrektywy w sprawie VAT.

Z kolei zgodnie z art. 6a ww. rozporządzenia, usługi telekomunikacyjne obejmują w szczególności m.in. następujące usługi:

• usługi telefonii stacjonarnej i komórkowej służące do przesyłania i przełączania komunikacji głosowej, danych i obrazu, łącznie z usługami telefonicznymi obejmującymi element obrazu, nazywane inaczej usługami wideotelefonicznymi,
• usługi telefoniczne świadczone przez internet, łącznie z usługami telefonii internetowej (VoIP).

Art. 28k ustawy o VAT reguluje zasady opodatkowania usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych świadczonych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami.

Uwaga

Niezależnie od statusu oraz miejsca siedziby działalności gospodarczej usługodawcy w przypadku świadczenia ww. usług na rzecz osób niebędących podatnikami, miejscem ich świadczenia jest miejsce, w którym konsumenci ci mają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu. Jeśli usługi te są świadczone na rzecz podatników z terytorium Wspólnoty, wówczas należy opodatkować te usługi według zasady ogólnej zawartej w art. 28b ustawy - w miejscu, gdzie usługobiorca ma siedzibę wykonywanej działalności gospodarczej.

Skoro usługobiorcą jest polski podatnik, to miejscem opodatkowania tych usług jest terytorium naszego kraju. Należy zatem ustalić kto powinien dokonać rozliczenia podatku VAT z tego tytułu.

Generalnie zobowiązanym do opodatkowania czynności podlegającej opodatkowaniu jest podmiot, który wykonał dane świadczenie. W szczególnych przypadkach ustawodawca zobowiązał do tego usługobiorcę. Są to m.in. przypadki, w których dostawca nie ma w Polsce siedziby ani oddziału a nabywca jest podatnikiem VAT.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

a) usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

b) usługobiorcą jest:

• w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
• w przypadku transferu bonów jednego przeznaczenia, w przypadku których miejscem świadczenia usług, których te bony dotyczą, jest terytorium kraju - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15,
• w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Natomiast świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4, stanowi import usług.

Polski usługobiorca w opisanej w pytaniu sytuacji ma obowiązek opodatkowania importu usług według stawek obowiązujących w kraju dla tych usług.