Wysokości odpisów na ZFŚS i świadczenia urlopowego w 2026 r.

2.1. Odpis podstawowy na ZFŚS oraz jego zwiększenia

Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, dalej Fundusz, w 2026 r. tworzą pracodawcy:

• zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia 2026 r. co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty,
• zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia 2026 r. co najmniej 20 i mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty - na wniosek zakładowej organizacji związkowej,
• prowadzący działalność w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych, bez względu na liczbę zatrudnianych pracowników.

Inni pracodawcy niż ww. tworzą Fundusz fakultatywnie. Tak wynika z art. 3 ust. 1, 1c i 2 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 288 ze zm.), dalej ustawy o Funduszu.

Fundusz tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych (art. 5 ust. 1 ustawy o Funduszu). Jego wysokość na jednego zatrudnionego ustala się jako określony procent przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub w drugim półroczu roku poprzedniego, jeżeli przeciętne wynagrodzenie z tego okresu stanowiło kwotę wyższą (art. 5 ust. 2 ustawy o Funduszu).

Prezes GUS w obwieszczeniu z dnia 19 lutego 2026 r. ogłosił, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2025 r. wyniosło 7.770,04 zł, a w drugim półroczu 2025 r. - 7.848,60 zł.

W związku z powyższym w 2026 r. wysokość odpisu podstawowego wynosi:

• 37,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na jednego zatrudnionego w "normalnych" warunkach, czyli 2.943,23 zł (7.848,60 zł x 37,5%),
• 50% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na jednego pracownika wykonującego prace w szczególnych warunkach lub prace o szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach pomostowych, dalej wykonującego prace szczególne, czyli 3.924,30 zł (7.848,60 zł x 50%),
• 5%, 6%, 7% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na jednego pracownika młodocianego odpowiednio w pierwszym, drugim, trzecim roku nauki, czyli: 392,43 zł (7.848,60 zł x 5%), 470,92 zł (7.848,60 zł x 6%), 549,40 zł (7.848,60 zł x 7%).

Wysokość odpisu podstawowego może być zwiększona o 6,25% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego:

• na każdą zatrudnioną osobę, w stosunku do której orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności oraz
• na każdego emeryta i rencistę, w tym także ze zlikwidowanego zakładu pracy uprawnionego do opieki socjalnej.

W 2026 r. wysokość odpisu podstawowego na ww. osoby może być zwiększona o 490,54 zł (7.848,60 zł x 6,25%).

Pracodawcy, którzy utworzyli zakładowy żłobek lub klub dziecięcy oraz przeznaczą na ten cel z odpisu podstawowego kwotę odpowiadającą 7,5 punktu procentowego tego odpisu, mogą zwiększyć Fundusz na każdą zatrudnioną osobę o 7,5% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, pod warunkiem przeznaczenia całości tego zwiększenia na prowadzenie żłobka lub klubu dziecięcego. W 2026 r. kwota ta wynosi 588,65 zł (7.848,60 zł x 7,5%).

Zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy o Funduszu, przedstawione wcześniej zasady ustalania wysokości odpisów i zwiększeń na Fundusz nie mają zastosowania do: uczelni publicznych działających na podstawie przepisów o szkolnictwie wyższym i nauce; szkół i placówek objętych systemem oświaty w stosunku do nauczycieli podlegających przepisom ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986 z późn. zm.), dalej ustawy KN.

Pracodawca nieprowadzący działalności w formie jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych może dowolnie kształtować wysokość odpisu na Fundusz bądź zrezygnować z jego tworzenia. Dokonuje tego wprowadzając - po uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową - w aktach prawa wewnątrzzakładowego stosowne postanowienie w tej sprawie. Pracodawca nieobjęty układem zbiorowym pracy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa, ewentualne zmiany wysokości odpisu na Fundusz lub postanowienia o jego nietworzeniu przed wprowadzeniem do regulaminu wynagradzania uzgadnia z pracownikami wybranymi przez załogę do reprezentowania jej interesów. Tak wynika z art. 4 ustawy o Funduszu.

2.2. Ustalenie wysokości świadczenia urlopowego

Pracodawcy spoza sfery budżetowej, zatrudniający według stanu na dzień 1 stycznia 2026 r. mniej niż 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą tworzyć Fundusz lub mogą wypłacać świadczenie urlopowe (art. 3 ust. 3 ustawy o Funduszu). Jeżeli pracodawca wypłaca pracownikom świadczenie urlopowe, o którym mowa w ustawie o Funduszu, to jego wysokość nie może przekroczyć wysokości odpisu podstawowego, odpowiedniego do rodzaju zatrudnienia pracownika. Ponadto ustala je - z wyłączeniem pracowników młodocianych - proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy pracownika (art. 3 ust. 4 ustawy o Funduszu). Kwota świadczenia urlopowego dla pracownika młodocianego odpowiada wysokości odpisu podstawowego naliczonego w zależności od roku nauki.

W świetle powołanych wcześniej regulacji, wysokość świadczenia urlopowego w 2026 r. (odpowiadającego wysokości odpisu podstawowego na Fundusz) dla pracownika:

• zatrudnionego w "normalnych" warunkach:
• w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi 2.943,23 zł,
• np. na 1/2 etatu wynosi 1.471,62 zł, na 3/4 etatu wynosi 2.207,42 zł,
• wykonującego prace szczególne:
• w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi 3.924,30 zł,
• np. na 1/2 etatu wynosi 1.962,15 zł, na 3/4 etatu wynosi 2.943,23 zł,
• młodocianego wynosi odpowiednio w pierwszym roku nauki - 392,43 zł, w drugim roku nauki - 470,92 zł, w trzecim roku nauki - 549,40 zł.

Przepis art. 3 ust. 4 ustawy o Funduszu określa graniczną wysokość świadczenia urlopowego, co oznacza, że pracodawca może ustalić je na poziomie niższym niż odpis podstawowy właściwy dla danego rodzaju zatrudnienia.

2.3. Odpis na ZFŚS dla nauczycieli

Dla nauczycieli dokonuje się corocznie odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości ustalanej jako iloczyn planowanej, przeciętnej w danym roku kalendarzowym, liczby nauczycieli zatrudnionych w pełnym i niepełnym wymiarze zajęć (po przeliczeniu na pełny wymiar zajęć) skorygowanej w końcu roku do faktycznej przeciętnej liczby zatrudnionych nauczycieli (po przeliczeniu na pełny wymiar zajęć) i 110% kwoty bazowej określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej, obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku (art. 53 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 3 ustawy KN). Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy budżetowej na rok 2026 z dnia 9 stycznia 2026 r. (Dz. U. poz. 62), obowiązująca 1 stycznia 2026 r. kwota bazowa wynosi 5.597,86 zł. Zatem w 2026 r. odpis na Fundusz dla nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć wynosi 6.157,65 zł (110% z 5.597,86 zł),

Z kolei dla nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne dokonuje się odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości ustalonej jako iloczyn planowanej, przeciętnej w danym roku kalendarzowym liczby nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, skorygowanej w końcu danego roku kalendarzowego do faktycznej, przeciętnej liczby tych nauczycieli i 42% kwoty bazowej, o której mowa wyżej, obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku (art. 53 ust. 2 ustawy KN). Zatem w 2026 r. dla nauczycieli będących emerytami lub rencistami oraz nauczycieli pobierających nauczycielskie świadczenie kompensacyjne odpis na Fundusz wynosi 2.351,10 zł (42% z 5.597,86 zł).

Zgodnie z art. 53 ust. 1a ustawy KN, z odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych wypłacane jest nauczycielowi do końca sierpnia każdego roku świadczenie urlopowe w wysokości odpisu podstawowego, o którym mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, ustalonego proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy i okresu zatrudnienia nauczyciela w danym roku szkolnym. Okres zatrudnienia w danym roku szkolnym liczy się od 1 września poprzedniego roku kalendarzowego do 31 sierpnia roku bieżącego. W 2026 r. świadczenie urlopowe dla nauczyciela zatrudnionego przez cały rok szkolny w pełnym wymiarze zajęć wynosi 2.943,23 zł.