Ustalenie wysokości świadczenia rehabilitacyjnego, w tym za okres po ustaniu zatrudnienia

Pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas określony do 15 marca 2026 r. za wynagrodzeniem w stałej miesięcznej wysokości 15.000 zł. Od dłuższego czasu jest on nieprzerwanie niezdolny do pracy z powodu choroby i po wykorzystaniu okresu zasiłkowego decyzją ZUS przyznano mu świadczenie rehabilitacyjne na 4 miesiące (od 1 lutego do 31 maja 2026 r.). Jak ustalić wysokość przysługującego świadczenia rehabilitacyjnego? Czy po ustaniu zatrudnienia pracownik nadal będzie miał prawo do tego świadczenia, a jeśli tak, to w jakiej wysokości? Nadmieniamy, że pracodawca jest płatnikiem zasiłków.

Pracownikowi, który po wyczerpaniu okresu zasiłkowego (odpowiednio 182 dni lub 270 dni), jest nadal niezdolny do pracy z powodu choroby przysługuje świadczenie rehabilitacyjne. Jest ono przyznawane pod warunkiem, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza ubezpieczonego rokują odzyskanie przez niego zdolności do pracy. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. W praktyce ZUS może przyznać świadczenie jednorazowo na maksymalny okres bądź udziela go w częściach lub na krótszy okres (nie krótszy niż miesiąc).

Ustanie zatrudnienia w trakcie korzystania ze świadczenia rehabilitacyjnego co do zasady nie wpływa na dalsze jego pobieranie (za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia jest ono wypłacane przez ZUS). Ustawa zasiłkowa wymienia jednak przesłanki, których wystąpienie skutkuje tym, że świadczenie rehabilitacyjne nie jest należne za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zasiłkowej, który na mocy art. 22 ustawy zasiłkowej stosuje się odpowiednio do świadczenia rehabilitacyjnego, świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje za okres po ustaniu zatrudnienia osobie niezdolnej do pracy, która:

• ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,
• kontynuuje lub podjęła działalność zarobkową stanowiącą tytuł do objęcia obowiązkowo lub dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym albo zapewniającą prawo do świadczeń za okres niezdolności do pracy z powodu choroby,
• jest uprawniona do zasiłku dla bezrobotnych, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zatem, jeśli pracownik z pytania nie spełni żadnej z ww. przesłanek, to po zakończeniu stosunku pracy nadal będzie uprawniony do świadczenia rehabilitacyjnego, z tym że jego wypłatę będzie realizował ZUS.

Świadczenie rehabilitacyjne wynosi 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych trzech miesięcy, 75% tej podstawy za pozostały okres, a jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży - 100% tej podstawy (art. 19 ust. 1 ustawy zasiłkowej). Jak więc wynika z powyższego, podstawę wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego stanowi podstawa wymiaru wcześniej wypłacanego zasiłku chorobowego. Przy czym dla celów obliczenia świadczenia rehabilitacyjnego podstawa ta podlega waloryzacji na zasadach określonych w art. 19 ust. 2 ustawy zasiłkowej, tj. gdy wskaźnik waloryzacji, obliczony w oparciu o przeciętne wynagrodzenie z poprzednich kwartałów, przekracza 100%. W I kwartale 2026 r. wskaźnik waloryzacji nie przekroczył 100% i wynosi 97,87% (Mon. Pol. z 2025 r. poz. 1205). Oznacza to, że podstawa wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego przyznanego w okresie od 1 stycznia do 31 marca 2026 r. nie podlega waloryzacji.

Pracownik z pytania otrzymuje wysokie wynagrodzenie, w związku z czym będzie miało do niego zastosowanie ograniczenie, o którym mowa w art. 46 ustawy zasiłkowej (art. 47 ustawy zasiłkowej). Zgodnie z tym przepisem, wysokość podstawy wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie może być wyższa niż kwota wynosząca 100% przeciętnego wynagrodzenia. Kwotę tę ustala się miesięcznie, poczynając od 3. miesiąca kwartału kalendarzowego, na okres 3 miesięcy, na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału, ogłaszanego dla celów emerytalnych (zmienia się ona zatem co trzy miesiące, tj. 1 marca, 1 czerwca, 1 września i 1 grudnia). Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w IV kwartale 2025 r. wyniosło 9.197,79 zł (Mon. Pol. z 2026 r. poz. 194).

Przyjmujemy założenia z pytania. Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego do 31 stycznia 2026 r. wynosiła 12.943,50 zł, tj. [(15.000 zł - 2.056,50 zł) x 12 m-cy] : 12 m-cy. Ponieważ pierwszy dzień świadczenia rehabilitacyjnego przyznanego na okres od 1 lutego do 31 maja 2026 r. (4 m-ce) przypada w I kwartale 2026 r., w którym wskaźnik waloryzacji wynosi 97,87%, podstawa wymiaru tego świadczenia nie podlega waloryzacji i wynosi 12.943,50 zł.

Stawka dzienna świadczenia rehabilitacyjnego w czasie trwania zatrudnienia, czyli za okres od 1 lutego do 15 marca 2026 r. (43 dni) wynosi 388,31 zł, zgodnie z wyliczeniem: 12.943,50 zł : 30 = 431,45 zł; 431,45 zł x 90% = 388,31 zł. Natomiast po ustaniu zatrudnienia, tj.:

• od 16 marca do 1 maja 2026 r. (47 dni) będzie wynosiła 275,93 zł, tj. 9.197,79 zł : 30 = 306,59 zł; 306,59 zł x 90% = 275,93 zł,
• od 2 do 31 maja 2026 r. (30 dni) będzie wynosiła 229,94 zł, tj. 9.197,79 zł : 30 = 306,59 zł; 306,59 zł x 75% = 229,94 zł.