Udzielenie pracownikowi urlopu okolicznościowego w razie zgonu i pogrzebu "byłej" teściowej
1) Czy pracownikowi należy udzielić urlopu okolicznościowego w związku ze zgonem matki jego zmarłej żony?
Krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej (np. matka - córka), a krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej (np. siostra - brat). Z małżeństwa wynika powinowactwo między małżonkiem a krewnymi drugiego małżonka, a zatem matka żony (teściowa) jest powinowatą męża. Co istotne, powinowactwo trwa mimo ustania małżeństwa, co następuje m.in. z chwilą śmierci małżonka. Powyższe wynika z art. 55, art. 617 § 1 i art. 618 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.). Oznacza to, że w związku ze śmiercią matki zmarłej żony pracownika, ma on prawo do zwolnienia od pracy w wymiarze 1 dnia (tzw. urlopu okolicznościowego), o którym mowa w § 15 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1632), dalej rozporządzenia w sprawie usprawiedliwiania nieobecności.
Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia w sprawie usprawiedliwiania nieobecności, za czas tzw. urlopu okolicznościowego, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Ustala się je w sposób określony w § 5 ust. 1 rozporządzenia o wynagrodzeniu. Zgodnie z tym przepisem przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy, gdy przepisy przewidują zachowanie przez pracownika prawa do wynagrodzenia, stosuje się zasady obowiązujące przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop, z tym że składniki wynagrodzenia ustalane w wysokości przeciętnej (składniki zmienne za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc) oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie od pracy. Na ten temat pisaliśmy m.in. w UiPP nr 21/2023, str. 40.
2) Pracownik, o którym mowa w pytaniu 1 jest zatrudniony w systemie równoważnego czasu pracy, a jego praca planowana jest co do zasady w wymiarze 12 godzin na dobę. Czy w takiej sytuacji 1 dzień zwolnienia powinien obejmować 12 godzin, czy 8 godzin zwolnienia?
Urlop okolicznościowy udzielany jest w wymiarze dni, co oznacza, że pracownikowi należy udzielić całego dnia wolnego, bez względu na obowiązujący go w tym dniu (wynikający z rozkładu) wymiar czasu pracy.
