Odstąpienie od tworzenia rezerwy na świadczenia pracownicze z uwagi na próg istotności
Jesteśmy spółką z o.o. posiadającą status jednostki małej. Czy możemy skorzystać z uproszczenia i nie tworzyć rezerw na przyszłe świadczenia pracownicze? Jeżeli ze względu na formę prawną spółki nie możemy zastosować tego uproszczenia, to czy możemy odstąpić od utworzenia rezerwy, gdy jej wartość nie przekracza przyjętego przez spółkę progu istotności?
| Spółka z o.o., ze względu na swoją formę prawną, nie może skorzystać z uproszczenia przewidzianego w art. 39 ust. 6 ustawy o rachunkowości, mimo że jest jednostką małą. Jeżeli jednak wartość rezerwy nie przekracza określonego w zasadach (polityce) rachunkowości progu istotności przy początkowym ujęciu, a zastosowanie uproszczenia nie wywiera istotnie ujemnego wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, to spółka może odstąpić od utworzenia rezerwy. |
Na mocy art. 39 ust. 6 i 7 ustawy o rachunkowości, jednostka mikro i jednostka mała mogą nie tworzyć biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dotyczących przyszłych świadczeń na rzecz pracowników, w tym świadczeń emerytalnych. Przy czym uproszczenie to nie dotyczy:
1) jednostek sektora finansów publicznych, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej,
2) spółek kapitałowych (sp. z o.o., S.A., P.S.A.),
3) spółek komandytowo-akcyjnych,
4) spółek jawnych i spółek komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej.
Podobne wnioski wynikają ze wskazówek zawartych w Krajowym Standardzie Rachunkowości nr 16 "Uproszczenia dopuszczone ustawą o rachunkowości" (KSR nr 16). W przykładzie 12.3 standard przedstawia sytuację spółki z o.o., wskazując, kiedy możliwe jest odstąpienie od tworzenia rezerw na świadczenia pracownicze, a kiedy nie jest to dopuszczalne. Treść tego przykładu prezentujemy poniżej.
|
Przykład 12.3. Uproszczenie w zakresie rozliczania w czasie kosztów odpraw emerytalnych W 20x1 roku spółka z o.o., będąca jednostką małą, znacząco zwiększyła liczbę pracowników i zobowiązała się układem zbiorowym do wypłaty 3-krotnego miesięcznego wynagrodzenia na odprawy emerytalne. Na dzień 31 grudnia 20x1 r. w spółce było 53 zatrudnionych. Kierownik jednostki zdecydował, że na podstawie art. 39 ust. 6 ustawy o rachunkowości jednostka zastosuje uproszczenie i odstąpi od tworzenia rezerw na przyszłe świadczenia pracownicze. Czy opisaną sytuację należy uznać za prawidłową? Opisane rozwiązanie należy uznać za nieprawidłowe. Spółka z o.o., mimo iż jest jednostką małą, ze względu na formę prawną nie może skorzystać z uproszczenia, o którym mowa w art. 39 ust. 6 ww. ustawy. Spółka mogłaby nie tworzyć rezerwy na odprawy emerytalne, gdyby wartość rezerwy nie przekroczyła przyjętego przez jednostkę progu istotności (por. pkt 12.13 KSR nr 16). |
Z pkt 12.13 KSR nr 16 wskazanego w przykładzie wynika, że można zrezygnować z tworzenia rezerw na zobowiązania i ustalania biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, jeżeli uproszczenia te nie wywierają istotnie ujemnego wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki (analogiczne rozwiązanie przewidziano w pkt 3.21 KSR nr 6 "Rezerwy, bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów, zobowiązania warunkowe"). Wymaga to jednak określenia w zasadach (polityce) rachunkowości progu istotności przy początkowym ujęciu, poniżej którego rezerwy i bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów nie są tworzone. Dodatkowym kryterium, ułatwiającym ocenę istotności wpływu uproszczenia na rzetelność i jasność sprawozdania finansowego, jest powtarzalność zdarzenia.
Dodajmy, że próg istotności przy początkowym ujęciu to wyrażona procentowo lub kwotowo wielkość, która jest kryterium wyboru sposobu uznawania zdarzeń gospodarczych, ich wyceny i ujmowania w księgach rachunkowych (por. pkt 3.5 KSR nr 16).
Zatem spółka z o.o. nie może skorzystać z uproszczenia przewidzianego w art. 39 ust. 6 ustawy o rachunkowości wyłącznie z tego względu, że spełnia kryteria jednostki mikro lub małej. Jeżeli jednak wartość rezerwy nie przekracza określonego w zasadach (polityce) rachunkowości progu istotności przy początkowym ujęciu, a zastosowanie uproszczenia nie wywiera istotnie ujemnego wpływu na rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego jednostki, to spółka może odstąpić od utworzenia rezerwy.
